DSCN5462.JPG

AKUT YANGI: İYİLEŞME

Eğer etken ve doğurduğu zararlar kısa zamanda ortadan kaldırılırsa akut yangı iyileşir.

Akut yangıya özgü tepkilerin ortadan kaldırmadığı etkene karşı süregen bir immun tepki belirir ve böylece kronik yangı süreci başlar.

Akut yangının iyileşmesi yangı bölgesindeki hücrelerde (özellikle özgünleşme gösteren hücrelerde) nekroz bulunup bulunmadığına göre başlıca iki yoldan olur:

1- NEKROZ YOKSA

  • 1.1. Rezolüsyon (Resolution): doku kaybı görülmeyen olgularda eksüda erir, kan ve lenf damarlarına rezorbe olur. Fibroblastik proliferasyon yoktur. Genellikle yerinde iz bırakmadan iyileşir.

  • 1.2. Organizasyon (Organization): geniş alanları etkileyen bir akut yangıda oluşan yoğun eksüda granülasyon dokusuna değişir ve yerinde sikatris bırakır. (*)

2- NEKROZ VARSA

  • 2.1. Rejenerasyon (Regeneration): yangı yöresindeki özgün hücreler ortadan kalkmışsa kenardaki aynı cins hücreler çoğalarak bunların yerini alır. Yara yerinde genellikle iz kalmaz.

  • 2.2. Reparasyon (Reparation, onarım): rejenerasyonun olamadığı ya da yetersiz kaldığı durumlarda ortadan kalkan dokunun yerini granülasyon dokusu alır. Yerinde sikatris bırakır.

(*) Organizasyon sonuçları (örnekler):

  • Seröz zarların fibrinli yangınında (fibrinli plörit, perikardit, peritonit) eğer fibrin eritilemezse organize olur ve sikatrisleşir. Seröz zarlar üzerinde beyaz kalınlaşmalar ve zarlar arasında yapışıklıklar meydana gelir.

  • Pnömonide alveol lümenlerindeki eksüdanın organizasyonu ile alveol yapısı ortadan kalkar veya alveoller içinde saplı kitle şeklinde granülasyon dokusu meydana gelir. Buna karnifikasyon denir.

  • Plevradaki eksüdanın organizasyonuna bağlı yapışıklıklarda akciğer­lerin solunum hareketleri azalır ve kan dolaşımı zorlaşır.

  • Kalp ve damarlardaki yerinden kopmamış veya erimemiş trombuslar organize olur. Bu durum yerlerinden kopmalarını ve embolus halini almalarını önler.

  • Rezorbe olmayan doku içindeki kan kitleleri (hematom) eğer küçükse tümü, büyükse yalnızca çevresi organize olur.

  • Büyük nekrozların yalnız çevresinde organizasyon görülür. Daha küçük nekrozların tümü organize olur.

 

Ayrıca bkz YARA İYİLEŞMESİ; GRANÜLASYON DOKUSU