DAVRANIŞLARINA GÖRE TÜMÖR TÜRLERİ

BENİGN  ve  MALİGN TÜMÖRLER

Kitle yapan oluşumların tümör olup olmadıkları alınan örneklerin histopatolojik incelemesi ile anlaşılır.

Tümör olarak tanı konulan oluşumlar etiyolojilerine, kaynaklarına ya da taklit ettikleri hücrelere, davranışlarına, organizmaya etkilerine, tedaviye yanıtlarına, vb faktörlere göre sınıflandırılırlar.

Kaynaklarına ya da taklit ettikleri dokulara göre yapılan sınıflandırmalarda tümör hücrelerinin diferansiyasyonu çok önemlidir. Tümörler bu ilkeye göre 2 temel gruba ayrılırlar:

(a) Epitelyal tümörler,

(b) Non-epitelyal tümörler.

Non-epitelyal tümörler grubu mezenkimal tümörler, hemopoietik sistem tümörleri, kemik tümörleri gibi epitel dokusu dışında kalan tüm dokuların neoplazmlarını kapsar.

Tümörlerin davranışlarına göre gruplandırılmaları pratikte çokça kullanılan bir sınıflandırma yöntemidir. Tedavi yöntemleri davranışlarına göre değişir.

Tümörleri davranışlarına göre ilk kez gruplandıran Hippocrates’tır. Ona göre tümörler;

(a) Zararsız, (b) Tehlikeli/Öldürücü olarak ikiye ayrılmaktaydı.

Bugün de klinik gidişlerine ve patolojik niteliklerine göre tümörler ikiye ayrılır (bkz TABLO)

  1. Selim (benign) tümörler: iyi huylu urlar,

  2. Habis (malign) tümörler: kanserler.

1- SELİM (benign) TÜMÖRLER

Yavaş büyüyen ve bazıları uzun süre aynı büyüklükte kalan oluşumlardır.

Genellikle tümörü saran bir kapsül vardır. Tümör büyürken kapsülle birlikte çevresin­deki dokuları iter.

Çevre dokuların ve damarların içine girmez (ekspansif bü­yüme).

Çevresindeki dokuları sıkıştırarak basınç atrofisine yol açabilir.

Selim tümörler metastaz yapmazlar.

Çoğunluğu zararsızdır. Bir bölümü bulunduğu yer nedeniyle (beyin) ya da hormon salgılayarak (sürrenal) tehlikeli olabilir.

Mikroskopik olarak tümör hücreleri normal hücrelere benzerler (iyi diferansiye olmuşlardır). Mitoz­lar ya az sayıdadır ya da saptanmaz (1.000 hücreden bir tanesinde veya daha azında).

Selim tümörlerde DNA yapısı düzenlidir.

Selim tümörlerin çok azı sonradan kanserleşebilir (epikarsinogenez).

2- HABİS (malign) TÜMÖRLER

Genellikle sürekli ve hızlı büyürler.

Kapsülleri yoktur, büyürken sınır tanımazlar, çevresindeki dokuların ve damarların içine girerler (invazyon, infiltratif büyüme).

Sıklıkla metastaz yaparlar.

Tedavi edilmeyen ya da tedavisi gecikmiş kanserler öldürücüdür.

Malign tümör hücrelerinde diferansiyasyon bozuktur. Mikroskopik olarak normal hücrelere daha az benzerler ya da hiç benzemezler. Bazı olgularda diferansiyasyonun aşırı bozulması nedeniyle tümörün kökeni ya da taklit ettiği hücrelerin kaynağı anlaşılamaz. Bu olguya anaplazi, bu tür tümörlere anaplastik tümör ya da indiferansiye tümör nitelemesi yapılır.

Mitozlar sık olabilir (1.000 hücreden 20 tanesinde veya daha fazlasında).   

Habis tümörlerde DNA yapısı genellikle yoğunlaşma içerir. Yoğun DNA hücre çekirdeklerinin hiperkromatik boyanmasına neden olur. Sitogenetik incelemelerde aneuploidy, polyploidy ve çok sayıda başkaca gen anomalileri saptanır.